|
تحقيق در مديريت نظريه؛ مجموعه اي از روابط دروني ساختها(مفاهيم ) تعريف ديگر نظريه؛ علمي که يک تبيين آزمايشي از پديده ها را بيان مي کند. تجربه ؛ چيزي که در طي زمان معين از محيط پيرامون مي آموزيم فرايند؛ عبارتند است ازهر آنچه که منجر به ارائه توليد يا خدمت بشود را فرايند گويند فرايند روش تحقيق؛ پاسخ به يک يا چند سوال پژوهشي را فرايند روش تحقيق مي گويند. تحقيق؛ فرايند نيل به پاسخ سوال پژوهشي است تعريف تحقيق از نظر روش شناسي؛ کاربرد روشهاي علمي در حل يک مساله يا پاسخگويي به يک سوال، تحقيق به عنوان يک فرايند پژوهشي فعاليتي منظم است که در درست ترين شکل خود داراي دو شرط لازم است : 1- کنترل دقيق؛ کنترلي که در آن بررسي دقيق منابع تاثير گذار همچون عوامل نامربوط و مزاحم شناسايي مي شود. 2- نمونه گيري صحيح؛ نمونه گيري صحيح شرطي است که يافته هاي پژوهشي را قابل بسط و تعميم مي سازد سه روش اوليه براي تحقيق؛ 1- استفاده از روش مرجع - 2- روش مشاهده مستقيم – 3- روش کشف و شهود روش قياسي ؛ ( از کل به جز) روشي است که به سوالها و استدلال ها پاسخ مي دهد در اين روش واقعيتها که به عنوان واقعيتهاي شناخته شده و مسلم مي باشند در کنار يکديگر قرار داده مي شوند و از قياس آن واقعيت به نتيجه جديدي مي رسيم مثال؛ کبري = همه انسانها فاني هستند. صغري= سقراط انسان است . نتيجه= سقراط فاني است روش استقرائي؛ ( از جزء به کل) از راه مشاهده جزئيات به احکام کلي و اطلاعات جديد مي رسيم و بر عکس روش قياسي از مشاهده تک تک اجزاء به يافتن حکم کلي منجر مي شود همه انسانهاي مشاهده شده فاني هستند. نتيجه؛ همه انسانها فاني هستند اشکال روش قياسي؛ الف- در گروه هاي بزرگ امکان مشاهده تک تک اجزاء ممکن نيست و به نوعي زمان بر نيز مي باشد ب- تعميم پذيري نتيجه بدست آمده ترديد آميز است ج- درستي نتيجه فقط زماني قطعي است که تمامي موارد مشاهده شده مورد پژوهش قرار گيرد. روش علمي؛ روشي است که از دو روش قياسي و استقرايي استخراج گرديده است (داروين) – براي دستيابي به اين روش جنبه هاي مثبت دو روش ياد شده(قياسي - استقرايي) با هم ترکيب و با افزودن شيوه هاي جديد به روش نوين علمي بکار گرفته مي شود چهار چوب روش علمي جان هيويي؛ ايشان الگویی را به عنوان چهار چوب روش علمي در حل پرسشهاي پژوهشي مطرح کرد که امروزه به عنوان يکي از روشهاي شناخته شده در تحقيق به کار مي رود وي معتقد است حل مساله شامل مراحل زير است؛ 1-شناخت و بيان مسئله2- ساختن فرضيه3- انتخاب جامعه آماري(جمع آوري اطلاعات)4- تجزيه تحليل داده ها 5- استنتاج يا نتيجه گيري 1- بيان مساله؛ نخستين مرحله پژوهش علمي شناخت و بيان مساله است، گاهي پژوهشگر با موضوعي و يا مساله اي مواجه مي شود که به طور دقيق مساله آن مشخص نيست، بيان صريح سوال و يا مساله پيچيده ترين ،سخت ترين و مهمترين مرحله روش علمي است چرا که اگر مساله به درستي و روشني بيان نشود پاسخگويي به آن امکانپذير نيست ويژگيهاي مساله تحقيق؛ الف- مساله بايد محدود و مشخص باشد و به عبارتي متغيرهاي آن عيني و قابل تعريف باشد (پرسش هاي کلي و نامحدود جواب مناسبي نمي يابند ) ب- بايد موضوع مهمي مطرح شده باشد يعني اينکه پاسخ به آن چيزي ( بهره اي) به دانش بيافزايد و يا به بهبود روشها منجر شود ج- مساله تحقيق تا آن جا که امکان دارد موضوع جديدي را مطرح کند. د- مساله مورد تحقيق بايد با دانش و زمينه تخصصي محقق و امکانات و شرايط محيطي هماهنگ باشد. 2- فرضيه؛ فرضيه پاسخي خردمندانه – احتمالي و موقت به سوال پژوهشي که در مراحل بعدي تحقيقات درستي و نادرستي آن مورد آزمايش قرار مي گيرد - پژوهشگر پس از آنکه مساله پژوهشي را براي خود روشن کرد پاسخي را به عنوان فرضيه تحقيق بيان ميکند .
فرضيه تحقيق بايد ويژگيهاي زير را داشته باشد؛ الف- فرضيه با شواهد عقلي و حقايق علمي هماهنگي کامل داشته باشد ب- فرضيه مي بايستي آزمون پذير باشد واثبات درستي و نادرستي آن به طور کامل امکانپذير باشد ج - فرضيه بايد بدون ابهام و با ساده ترين اصطلاحات بيان شود د- فرضيه عمدتاً رابطه بين دو و يا چند متغير را پيش بيني کند 3- جمع آوري اطلاعات؛ پژوهشگر براي جمع آوري اطلاعات در ابتدا بايد بداند که اين اطلاعات در مورد چه گروهي و در چه شرايط بايد جمع آوري گردد. براي دستيابي به اين فرايند بخش هايي تحت عنوان جامعه تحقيق، نمونه گيري، طرح هاي پژوهشي تدوين شده است پس از آن پژوهشگر بايد وسيله و ابزار مناسب پژوهش را مشخص کند . براي جمع آوري اطلاعات سه روش مشخص شده تعيين گرديده است که عبارتند از ؛ الف پرسشنامه ب- تست ج - نگرش سنج ( مصاحبه) 4- تجزيه و تحليل داده ها؛اغلب مستلزم به کار بردن روشهاي آماري است، اطلاعاتي که در مرحله قبل (جمع آوري داده) بدست مي آيد به دو صورت مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرد ابتدا محقق داده ها را منظم و دسته بندي و جداول توزيع فراواني آن را تنظيم ميکند پس از توصيف ويژگي هاي گروه نمونه، پژوهشگر مايل است اين ويژگيها و شاخص ها را به جامعه مورد پژوهش خود تعميم دهد بدين منظور با استفاده از آزمونهاي آماري مناسب، فرضيه هاي تحقيق را آزمون مي نمايد و در نهايت به تجزيه و تحليل استنباطي مي رسد. 5- استنتاج يا نتيجه گيري؛ پژوهشگر با توجه به يافته هاي بدست آمده در مرحله قبل(تجزيه و تحليل) به تاييد يا رد فرضيه هاي پژوهش مي پردازد. همانگونه که گفتيم رد فرضيه به معناي شکست پژوهشگر نبوده زيرا در هر صورت، چه فرضيه تاييد و چه رد شود در روابط بين متغيرهابه نتيجه اي دست يافته ايم. تفاوت فرضيه و نظريه؛ نظريه بيان کلي و علي ارتباط بين پديده هاست آزمون پذير نيست و متغيرهاي آن به صورت عيني تعريف شده اند. اما فرضيه واقعيت هاي پراکنده را خلاصه مي کند علت ارتباط به دست آمده روشن مي سازد و به محقق قدرت پيش بيني را مي دهد. روايي تحقيق؛ تحقيقي داراي اعتبار است که دو شکل آن رعايت شده باشد؛ روايي دروني و روايي بيروني روايي دروني؛ روايي است که متغير مستقل يعني متغيري که در موقعيت آزمايش مورد بررسي قرار مي گيرد و يا در پژوهش هاي غير آزمايش اندازه گيري مي شود در متغير وابسته تاثير واقعي داشته باشد يعني بتوان تغييرات حاصله در متغير وابسته را به اثر متغيرمستقل نسبت داد. مثال؛ بررسي تاثير گذاري مديران و کارشناساني که دوره هاي مختلف آموزش و انگيزش مرتبط با تخصص خود را به طور خودجوش سپري نموده اند. روايي بيروني؛ روايي است که نتايج حاصل از آن به ساير موقعيتها و ديگر افراد جامعه مورد مطالعه که گروههاي نمونه از ميان آن انتخاب شده است قابل تعميم باشدو بر اساس شواهد به دست آمده نتيجه گيري فوق از جمله نارسايي هاي تحقيق محسوب مي شود. اهميت روايي بيروني از اين لحظ است که هدف تحقيق کشف اصول و قواعد کلي حاکم بر روابط بين متغير ها (پديده ها) است تعريف تحقيق از نظر پي تون؛ پيتون معتقد است تحقيق مراحلي است منطقيکه به منظور پاسخ به يک يا چند سوال انجام مي شود. انواع تحقيق؛ تحقيق بنيادي و تحقيق کاربردي تحقيق بنيادي؛ هدف اصلي در اين نوع تحقيق شناخت علمي پديده هاو روابط موجود بين آنها و سرانجام ارائه و گسترش نظريه ها و دانش جديد بر پايه نتايج بدست آمده مي باشد. مشخصات تحقيقات بنيادي؛ الف؛ وقت گير بوده و براي کشف مجهول نياز به زمان طولاني دارد ب- هزينه بر است واحتياج به منابع مالي زياد دارد ج- معمولاً به وسيله مراکز علمي و دانشگاهي انجام مي شود زيرا ماموريت اصلي آنها توسعه قلمرو معرفتي بشر است تحقيق کاربردي؛ هدف از تحقيق کاربردي توسعه دانش در يک زمينه خاص است که به وسيله آن نيازي مشخص و شناخته شده برطرف مي گردد به عبارت ديگر تحقيقات کاربردي به سمت کاربرد علمي دانش هدايت مي شوند. به عنوان مثال ؛ بررسي علل عدم انگيزش به کار در سازمانهاي دولتي را و ارائه راهکار هاي مناسب را مي توان نمونه اي از تحقيقات کاربردي در مديريت دانست. مشخصات تحقيقات کاربردي؛ الف- از نظر زماني زودتر از تحقيقات بنيادي انجام مي شود. ب- در آمد زا هستند و به همين دليل طرفداران بيشتري دارد. ج- عمدتاً توسط سازمانهاي خصوصي و دولتي و کارخانه ها انجام مي پذيرند ولي دانشگاهها و مراکز تحقيقات روي مي آورند.
ارتباط متقابل پژوهشهاي کاربردي؛ تحقيقات بنيادي مانند تحقيقات کاربردي در پي حل يک مساله يا مشکل واقعي نيستند و بيشتر در پي گسترش و توسعه بنيادهاي نظري و مفهومي عام در شاخه هاي گوناگون آن هستند. ( مراحل زير از چپ به راست است) حل واقعي مساله ----ارائه را حل براي -------تحقيقات کاربردي ----بنياني است--- تحقيقات بنيادي انواع تحقيق از نظر ماهيت و روش ؛ 1- تحقيق توصيفي 2- تحقق پيمايشي ( زمينه يابي) ابزار جمع آوري اطلاعات در روش هاي زمينه يابي؛ الف- روش مقطعي ؛ گرد آوري داده ها درباره يک يا چند صفت در يک مقطع از زمان ( يک روز، يک هفته، يک ماه) ب- روش طولي؛ در اين روش هدف محقق درک وشناخت تغييرات در طول زمان است نارسايي هاي تحقيق علي ؛ 1-عدم توانايي کنترل متغيرهاي مستقل توسط محقق 2-عدم اطمينان از اينکه عامل و يا عوامل علي واقعي که سبب وقوع عمل يا اثر مورد مطالعه شده اند جزء آن دسته از عومل اند که در اين پژوهش ويژه مورد بررسي قرار گرفته اند 3-نکته سوم اينکه هيچ گاه فقط يک عامل يک نتيجه را سبب نمي شود بلکه ترکيبي از عوامل و همچنيني کنش و واکنشهاي بين اين عوامل همه با هم تحت شرايط معين نتيجه اي ويژه را سبب مي شود تحقيق همبستگي؛ همبستگي مثبت – همبستگي منفي - مهم ( جدول مربوطه را در کتاب بيابيد)
نحوه اجراي تحقيق پژوهشي از نظر تاکمن؛ الف- تعيين مساله - ب- صورت بندي فرضيه ها- ج- تعيين و نام گذاري متغيرها- د - تعاريف عملياتي- ح- کنترل و دستکاري متغيرها- و- انتخاب طرح تحقيق- ز- تعيين روشهاي اندازه گيري و مشاهده - ط- ساختن پرسشنامه و برنامه ريزي مصاحبه - ش – تجزيه و تحليل آماري - م- تهيه گزارش انواع فرضيه ؛ فرضيه ها بر اساس ملاک هاي مختلفي طبقه بندي شده اند اما در يک طبقه بندي کلي فرضيه به دو دسته تقسيم مي شود؛ 1- فرضيه تحقيق 2- فرضيه آماري الف- فرضيه تحقيق؛ بياني است که به توصيف رابطه بين متغيرها مي پردازدبه عبارت ديگر اين فرضيه انتظارات پژوهشگر را درباره رابطه بين متغير ها نشان مي دهد و به همين دليل يک راه حل پيشنهادي است و به چند دسته تقسيم مي شود؛ 1- فرضيه جهت دار – 2- فرضيه بدون جهت ب- فرضيه آماري؛ فرضيه هاي آماري جمله ها و يا عبارتهايي هستند که با استفاده از نمادهاي آماري و به صورت پارامترها نوشته مي شوند و نقش آن هاهدايت پژوهشگر در انتخاب آزمون آماري است و به دو دسته تقسيم مي شود؛ فرضيه صفر و فرضيه خلاف ( مخالف) مفهوم متغير؛ ويژگيهايي را که پژوهشگر مشاهده و يا اندازه گيري مي کند متغير ناميده مي شود . متغير صفت و يا خصيصه اي است که از شخصي به شخص ديگر و از موردي به مورد ديگر متفاوت است
مشخصات متغيرها؛ 1- متغيرها عواملي هستند که بر پديده ها و بر يکديگر تاثير مي گذارند. مثال؛ تاثير متغير سلامتي در ياد گيري 2- ارزش و ميزان متغير هاثابت و يکسان نيست مثال؛ عامل تهديد که اثر آن در يادگيري هميشه ثابت نيست و با توجه به شرايط يادگيرنده تاثيرات متفاوت دارد 3- نقش متغيرها پايدار است مثال؛ متغير تشويق با اين که عامل موثر و مثبتي در يادگيري به شمار مي آيد ولي تحت شرايطي نيز مي تواند مانع از يادگيري به حساب آيد 4- متغيرها قابل اندازه گيري هستند و مي توان ميزان تاثير گذاري آنها را تعيين و با ميزان تاثير گذاري متغير ديگر مقايسه کرد. انواع متغير ها؛ 1- متغير مستقل؛ متغير محرک يا درون داد است و متغيري است که توسط پژوهشگر اندازه گيري، دستکاري و يا انتخاب مي شوند 2- متغير وابسته؛ تاثير متغير مستقل بر آزمودني ، متغير وابسته را شکل مي دهد 3- متغير کمي؛ متغير هايي که براي اندازه گيري آنها مي توان مقادير عددي نسبت داد 4- متغير کيفي؛ به متغيرهايي اطلاق مي شود که تفاوت ناشي از آنها کيفي است 5- متغير هاي دو ارزشي؛ بعضي اوقات يک مقوله شامل دو طبقه هستند مانند جنسيت 6- متغير چند ارزشي؛ بعضي اوقات متغير هاي يک مقوله شامل چندين طبقه است مانند گروه خوني 7- متغير تعديل کننده؛ متغير تعديل کننده به منظور توصيف متغير مستقل معيني به کار برده مي شود 8- متغير کنترل ؛ در يک تحقيق اثر تمام متغير ها را بر يکديگر نمي توان بطور همزمان مورد مطالعه قرار داد بنابر اين محقق اثر برخي از متغيرها را کنترل نموده و يا آن هارا خنثي مي کند. اين نوع متغيرها متغيرهاي کنترل ناميده مي شوند. 9- متغير مزاحم – مداخله گر؛ به متغيري اطلاق مي شود که تحت تاثير متغيرهاي مستقل تعديل کننده و کنترل قرار دارد و بر متغير وابسته تاثير مي گذارد متغير مزاحم موجب کاهش يافتن قابليت تعميم پذيري يافته هاي پژوهشي مي شود جامعه آماري؛ جامعه عبارتست از مجموعه اعضاي حقيقي يا فرضي که نتايج پژوهش به آنها انتقال داده مي شود. نکات و شرايط نمونه گيري؛ به منظور دوري از انحراف و رعايت حداکثر دقت بايد در مواقع نمونه گيري نکات زير را مورد توجه قرار داد؛ 1- حجم نمونه بايد با اندازه جامعه آماري تناسب داشته باشد اين امر به ويژه در مورد انسانها و تحقيقات اجتماعي از اهميت بيشتري برخوردار است . مثال؛ دانشجويان يک دانشکده را نمي توان نمونه دانشجويان يک کشور دانست 2- نمونه بايد با جامعه آماري همگون باشد و چار چوب نمونه گيري بتواند به نحو کامل آن جامعه را پوشش دهد. مثال؛ دانشجويان نمي توانند نمونه دانش آموزان يک کشور باشد 3-در نمونه گيري بايد وجود شانس يکسان در انتخاب شدن براي همه محرز باشد. چنانچه نمونه گيري با ميل و نظر شخصي محقق و گزينش شخصي وي صورت پذيرفته باشد و ارزش عمل خود را از دست خواهد داد و نتايج چنين پژوهشي قابليت تعميم به جامعه آماري را نخواهد داشت انواع روش نمونه گيري؛ 1- نمونه گيري تصادفي ساده – که به چند نوع تقسيم مي شوند؛ الف؛ قرعه کشي – ب استفاده از جدول اعداد تصادفي 2- نمونه گيري منظم يا سيستماتيک 3- نمونه گيري طبقه اي 4- نمونه گيري ناحيه اي يا خوشه اي 5- نمونه گيري در دسترس که به دو شيوه ؛ روش تجربي و روش آماري تقسيم مي شوند روش آماري؛ در اين روش براي تعيين حجم نمونه از تکنيک و روشهاي آماري استفاده مي شود. منتها محقق براي انجام آن به دانستن اطلاعات و پارامترهايي درباره جامعه اي که قصد انتخاب نمونه از آن را دارد. نيازمند است. عوامل موثر در مشاهده؛ منظور از عوامل موثر در مشاهده عبارتست از تعدادي از عواملي که که در مشاهده هر محقق اثر مي گذارد اين عوامل دانسته و يا ندانسته در مشاهدات و استنباط شخص مشاهده کننده موثر مي باشد بر محقق واجب است که اين عوامل را بشناسدو بر تاثير هريک از آنها در مسائل تحقيق و اثر پذيري خويش از اين عوامل آگاه و هوشيار باشد اهم اين عوامل عبارتند از ؛ الف؛ تمايلات شخصي؛ درک و استنباط محقق در عواملي که مورد مشاهده قرار مي دهد، بسته به آنکه نسبت به آنها نظر مثبت و يا منفي داشته باشد متفاوت خواهد بود. و تاثير گذاري اين مساله به دو صورت آگاهانه و ناخود آگاه مي باشد ب- زيرکي و تيز هوشي ؛ از عوامل موثر در مشاهده مي باشد معمولاً افراد تيز هوش در مشاهده وقايع يکسان از نظر حجم اطلاعات به دست آمده نسبت به افراد کند هوش برتري دارند. ج- عوامل محيطي و فرهنگي؛ بسته به اينکه مشاهده گر در چه محيطي به دنيا آمده باشد چگونه تربيت شده باشد . دوستان و معاشرانش چه کساني باشند. مشاهداتش با ديگران تفاوت پيدا مي کند. د- دانش و آگاهي قبلي؛ د انش آگاهي قبلي در خصوص موضوع مورد مشاهده موجب مي شود تا مشاهده گر در مشاهداتش به مراتب موفق تر از کساني باشد که بدون معلومات قبلي بر مشاهده مورد خاصي مي پردازد ه- هدف تحقيق ؛ نسبت به اينکه هدف تحقيق چه باشد، دقت و تعمق شخص محقق نيز تغيير مي يابد. مزاياي روش مشاهده؛ 1- بالا بودن اعتماد و اطمينان بيشتر نسبت به اطلاعات جمع آوري شده به واسطه عيني بودن آن 2- دستيابي به اطلاعات زياد در زمان کوتاه 3- عدم نياز به جلب رضايت افراد مورد تحقيق 4- امکان دسترسي به داده هايي که جمع آوري آنها از طريق روشهاي ديگر امکان پذير نيست مانند جمع آوري اطلاعات از نوزادان، بيماران رواني 5- سادگي در نظارت و بررسي 6- گرد آوري داده ها ر شرايط طبيعي يا نزديک به شرايط طبيعي معايب روش مشاهده؛ 1- تاثير مشاهده گر بر روند عملکرد واقعي مشاهده شونده در صورت اطلاع مشاهده شوندگان از حضور مشاهده کننده 2- محيط ديد محدود و عدم امکان بکارگيري مشاهده در هر شرايط 3- کيفي بودن اطلاعات بدست آمده از طريق اين روش 4- امکان تاثير انتظارات و تمايلات مشاهده گر بر مشاهده واقعيت 5- عدم امکان جمع آوري اطلاعات از طريق اين روش در خوادث غير قابل پيش بيني محدوديتهاي روش مصاحبه؛ با وجود محاسن روش مصاحبه داراي محدوديتهايي است که عبارتند از؛ 1- صرف زمان و هزينه زياد 2- نياز به مصاحبه گران ماهر و آشنا به متون مصاحبه 3- مشکل بودن استخراج، طبقه بندي و تلخيص داده ها 4- نياز به رضايت و تمايل پاسخگو 5- نياز به صبر و شکيبايي مصاحبه کننده 6- عدم اظهار نظر صريح و خود داري از بيان مطالب به طور واضح و آشکار توسط برخي از پاسخ دهندگان 7- محدوديت تعميم و گسترش داده هاي بدست آمده روايي و اعتبار مصاحبه؛ براي بالا بردن روايي مصاحبه بايد از ديدگاهها و نظرات متخصصان هر رشته به خوبي استفاده شود و پرسشهايي در مصاحبه ( بسته – باز) مطرح گرددکه پاسخ آنها مورد نياز و نظر است براي بالا بردن اعتبار ( پايايي) مصاحبه مي توان سوالات را بگونه اي ديگر و در زمانهاي مختلف مطرح نمود و يا از چنديد مصاحبه گر براي تعداد معيني آزمودني بهره گرفت. طرح هاي مختلف پرسشنامه ؛ 1- پرسشنامه عادي؛ الف - پرسشنامه با نام ب- پرسشنامه بي نام؛ 2- فهرست سوالات؛ محل خاصي براي جواب سوالها مشخص نمي شود و به دلخواه پرسشگر بر روي کاغذ مي آيد. 3- راهنماي مصاحبه؛ اين روش حد فاصل بين پرسشنامه و مصاحبه است انواع طبقه بندي؛ 1- طبقه بندي ( مقياس) اسمي ؛ در اين طبقه بندي اشياء ، افراد، پديده ها و موضوع ها بر حسب دارا بودن و يا نبودن يک صفت و يا ارزش طبقه بندي مي شوند در اين طبقه بندي هيچ توالي و ترتيب واقعي از نظر تقدم و تاخر وجود ندارد و به وسيله آن فقط مي توان بود يا نبود صفتي را سنجيد. مانند سنجش صفاتي نظير جنسيت؛ 1- زن 2- مرد 2- طبقه بندی ترتیبی یا رتبه ایِ در اين طبقه بندي علاوه بر ويژگي هاي طبقه بندي اسمي ، از ويژگيهاي ترتيبي هم مي توان برخوردار بودمثل؛ الف؛ بي سواد- ب- کمتر از پنجم ابتدايي ج- پنجم ابتدايي د- سوم راهنمايي – ه ديپلم و- فوق ديپلم 3- طبقه بندي فاصله اي؛ 4- طبقه بندي نسبتي ( کسري) مقياس ليکرت
+ نوشته شده در یکشنبه یکم بهمن ۱۳۹۱ساعت 15:57 توسط ِهمکلاسی
|
|
|
